Rà soát việc cấp sổ đỏ vượt hạn mức đất ở, điều người dân cần làm để bảo vệ quyền lợi

Người dân có sổ đỏ vượt hạn mức 300m2 cần rà soát kỹ hồ sơ, căn cứ pháp lý để bảo đảm quyền lợi khi kiểm tra, đối chiếu.

Trao đổi với Lao Động, Luật sư Quách Thành Lực - Giám đốc Công ty Luật Pháp Trị (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) dẫn văn bản của UBND xã Sóc Sơn (Hà Nội) ban hành hồi tháng 9.2026, đề nghị người dân đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Luật Đất đai năm 1993 và Luật Đất đai năm 2003, có diện tích đất ở vượt hạn mức 300m2, cung cấp hồ sơ để cơ quan chức năng kiểm tra, đối chiếu, làm rõ việc cấp giấy chứng nhận có phù hợp quy định hay không?

Theo luật sư, trước yêu cầu này, người dân cần chủ động rà soát hồ sơ, tìm hiểu các quy định pháp luật tại thời điểm giấy chứng nhận được cấp để có cơ sở phối hợp với cơ quan chức năng, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Việc kiểm tra lại hồ sơ và giấy chứng nhận đã cấp liên quan đến diện tích đất ở vượt hạn mức có thể dẫn đến việc xem xét, điều chỉnh thông tin trên giấy chứng nhận nếu phát hiện nội dung chưa phù hợp với quy định pháp luật tại thời điểm cấp.

Do đó, một trong những vấn đề quan trọng là xác định quy định về hạn mức đất ở được áp dụng tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.

Luật sư Quách Thành Lực cho rằng, để xác định diện tích đất ở được ghi nhận trên giấy chứng nhận có phù hợp hay không, trước hết người dân cần làm rõ thửa đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất hay không?

Nếu có giấy tờ thuộc các trường hợp được pháp luật công nhận, việc xác định diện tích, loại đất cần căn cứ vào nội dung giấy tờ và quy định pháp luật tương ứng tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.

Đối với đất không có giấy tờ hoặc đất do ông cha để lại từ lâu, cần tiếp tục xem xét nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, hiện trạng sử dụng và hồ sơ địa chính qua từng thời kỳ.

Trường hợp giấy tờ không xác định rõ diện tích đất ở, việc công nhận đất ở có thể phải căn cứ vào hạn mức được quy định tại từng thời điểm và từng khu vực.

Một tài liệu quan trọng khác người dân cần kiểm tra là hồ sơ địa chính, trong đó có bản đồ địa chính, sổ mục kê và các tài liệu thể hiện loại đất qua từng thời kỳ.

“Nếu hồ sơ địa chính thể hiện toàn bộ diện tích thửa đất đã được ghi nhận là đất ở thì cần đối chiếu với hồ sơ và quy định tại thời điểm đó để xem việc chỉ công nhận 300m2 hoặc 400m2 đất ở có phù hợp hay không”, Luật sư Quách Thành Lực phân tích.

Theo luật sư, kết quả rà soát không nhất thiết chỉ dẫn đến việc giảm diện tích đất ở. Tùy từng hồ sơ cụ thể, việc kiểm tra có thể dẫn đến giữ nguyên diện tích đã được công nhận, điều chỉnh giảm hoặc cũng có trường hợp cần xem xét lại theo hướng bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đất nếu trước đây diện tích đất ở được xác định chưa đầy đủ.

Vì vậy, trước khi cung cấp hồ sơ và làm việc với cơ quan chức năng, người dân nên kiểm tra kỹ giấy chứng nhận, đặc biệt là ngày cấp; xác định văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm cấp; đồng thời thu thập các giấy tờ về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và hồ sơ địa chính liên quan.

“Người dân cần mở giấy chứng nhận để xác định chính xác thời điểm được cấp, sau đó đối chiếu với Luật Đất đai và các văn bản của Hà Nội có hiệu lực tại thời điểm đó. Từ đây mới có thể xác định trường hợp của mình được cấp giấy chứng nhận theo quy định nào và việc xác định diện tích đất ở có phù hợp hay không”, Luật sư Quách Thành Lực cho biết.